دست غالب و ژن‌های مرتبط با چپ‌دستی کشف شدند

0 ۴۱

ژن‌های تنظیم کننده دست غالب

در یک مطالعه برای اولین بار نواحی ژنی مربوط به هدایت دست غالب به چپ‌دستی در میان جمعیت کلی انسان‌ها و اثرات آن بر رو معماری مغز کشف شد. این مطالعات که توسط محققانی از دانشگاه آکسفورد رهبری شده است، نشان دهنده ارتباط بین این تفاوت‌های ژنتیکی و ارتباطات مغزی مربوط به زبان می‌باشد.

قبلا این مورد شناخته شده بود که ژن‌ها در قسمتی از کارکرد دست غالب نقش دارند و مطالعات بر روی دوقلو‌ها نشان می‌داد که 25% از تفاوت‌ها در دست غالب می‌توانند به ژن‌ها مربوط باشند.

شما همچنین می‌توانید این مقاله را نیز مطاعه نمایید:

چپ دست بودن یا نبودن، مسئله نوع شیر دهی است!

در این مطالعات جدید که در مجله Brain منتشر شده‌است، بعضی از تنوع‌های ژنتیکی که مرتبط با چپ‌دستی است را با آنالیز ژنوم 400 هزار نفر از بانک زیستی انگلستان که 38332 نفر آنها چپ‌دست هستند را نشان می‌دهد.

از میان چهار ناحیه ژنتیکی که آنها شناسایی کرده‌اند، سه تا از آنها مرتبط با پروتئین‌هایی بودند که با رشد مغز و ساختار آن مرتبط بودند.

اگر به صورت جزئی بررسی کنیم، این پروتئین‌ها مربوط به میکروتوبول‌ها بودند که بخشی از داربست درونی سلول هستند که اسکلت‌سلولی نامیده می‌شوند که ساخت و ساز و فعالیت سلول‌ها را در بدن هدایت می‌کند.

با استفاده از عکس‌نگاری‌های مغزی از حدود 10000 نفر از این داوطلبان، محققان یافتند که این اثرات ژنتیکی با تفاوت‌هایی در ساختار ماده سفید مغز مرتبط هستند. این ناحیه نیز دارای اسکلت‌های سلولی مغز است که به نواحی مربوط به زبان ملحق می‌شود.

دکتر Akira Wiberg یک عضو تحقیقات پزشکی در دانشگاه آکسفورد که وظیفه انجام تجزیه و تحلیل‌ها را به عهده گرفته بود گفت:

حدود 90% از مردم راست دست هستند و این مورد 10000 سال قدمت دارد. بسیاری از محققان پایه زیست‌شناسی دست غالب را مطالعه کرده‌اند اما با استفاده از مجموعه داده‌های بزرگ از بانک زیستی انگلستان، به ما اجازه داده شد تا با وضوح بیشتری روی پروسه هدایت کننده چپ دستی تمرکز کنیم.

چپ‌دستی و برخی خصوصیات آن

ما کشف کردیم که در افراد چپ‌دست نواحی مربوط به زبان در اطراف چپ و راست باهم با روشی بسیار هماهنگ ارتباط برقرار می‌کنند. چنین چیزی احتمالا نشان دهنده این است که در آینده احتمال اینکه محققان به شواهدی دست یابند که نشان دهنده برتری چپ‌دست‌ها در قابلیت‌‌های شفاهی است، بالا می‌باشد.

اما باید این را نیز به یاد داشته باشیم که این تفاوت‌ها فقط در میانگینی از یک تعداد بسیار بزرگ از انسان‌ها وجود دارد و در همه چپ‌دست‌ها شبیه هم نیستند.

پروفسور Gwenaelle Douaud می‌گوید:

بسیاری از حیوانات این نامتقارن بودن چپ و راست را در رشد خود نشان می‌دهند، مانند صدف حلزون‌ها  که به سمت چپ یا راست می‌پیچند و همه اینها به علت هدایت ژن‌ها در داربست زدن آنها است که ما آن را اسکلت سلولی می‌نامیم.

برای اولین بار ما توانایی این را داشتیم که این دست غالب را با تفاوت‌های اسکلت سلولی مرتبط کنیم که به خوبی در مغز قابل مشاهده است.

ما می‌دانیم که در حیوانات دیگر مانند حلزون‌ها و قورباغه‌ها نیز این اثرات از اتفاقات هدایت شده ژنتیکی منشا می‌گیرند و این باعث افزایش احتمال این حقیقت است که ایجاد شدن دست غالب از زمان به وجود آمدن مغز در رحم شروع می‌شود.

محققان همچنین یافتند که ارتباطی بین نواحی ژنتیکی دخیل با چپ‌دستی و احتمال کمتر مبتلا شدن به بیماری پارکینسون وجود دارد اما احتمال مبتلا شدن به شیزوفرنی بالاتر است.

پروفسور Dominic Furniss می‌گوید:

در طول تاریخ چپ‌دستی به عنوان بدشانسی تلقی شده است و حتی نحسی! و همچنین این مورد در کلمات برای چپ و راست نیز در بیشتر زبان‌ها بازتاب داشته است برای مثال در انگلیسی “راست” به معنای درستی و صحیح بودن است و در فرانسوی کمله “Gauche” به معنای چپ و بدترکیب است.

ما اینجا ثابت کردیم که چپ‌دستی به دلیل عوامل زیست‌شناختی تکوینی در مغز است که قسمتی از آن نیز ناشی از فعالیت‌های پیچیده تعداد زیادی ژن است.

منبع Medical Research Council
مقاله مجله عصب شناسی Brain

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.